Ngày 15/5/2025, Bộ Chính trị đã ban hành Chỉ thị số 46-CT/TW về lãnh đạo cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp. Chỉ thị khẳng định rõ yêu cầu phải tổ chức cuộc bầu cử dân chủ, đúng pháp luật, an toàn, tiết kiệm, bảo đảm chất lượng, lựa chọn được những đại biểu thực sự tiêu biểu, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của Nhân dân.

Những điểm mới của Hiến pháp năm 2023 (sau sửa đổi, bổ sung một số điều)

Hiến pháp năm 2023 sau khi sửa đổi, bổ sung một số điều đã tiếp tục khẳng định và hoàn thiện các nguyên tắc quan trọng như: tăng cường quyền làm chủ của Nhân dân; đề cao trách nhiệm giải trình của các cơ quan nhà nước; tiếp tục hoàn thiện cơ chế phân công, phối hợp, kiểm soát quyền lực nhà nước; bảo đảm quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân ngày càng đầy đủ, rõ ràng hơn.

Những điểm mới này tạo nền tảng pháp lý quan trọng cho việc tổ chức bầu cử và hoạt động của bộ máy chính quyền các cấp.

Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi) và Luật Bầu cử (sửa đổi)

Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi) đã làm rõ hơn vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ của Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân các cấp; tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân quy định chặt chẽ hơn về tiêu chuẩn đại biểu, quy trình hiệp thương, hồ sơ, thủ tục ứng cử và tự ứng cử; bảo đảm công khai, minh bạch, dân chủ, đúng pháp luật trong toàn bộ quy trình bầu cử.

Cơ cấu, thành phần và số lượng người ứng cử

Việc xác định cơ cấu, thành phần, số lượng người ứng cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp được thực hiện theo nguyên tắc bảo đảm tính đại diện rộng rãi, hợp lý giữa các thành phần: đại biểu trẻ tuổi, đại biểu nữ, đại biểu người dân tộc thiểu số, đại biểu ngoài Đảng, đại biểu các ngành, lĩnh vực, lực lượng vũ trang, trí thức, doanh nhân…

Người ứng cử có thể do cơ quan, tổ chức, đơn vị giới thiệu hoặc tự ứng cử theo đúng quy định của pháp luật, bảo đảm tiêu chuẩn về phẩm chất chính trị, đạo đức, trình độ, uy tín và năng lực công tác.

Hội nghị hiệp thương lần thứ nhất

Hội nghị hiệp thương lần thứ nhất do Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp chủ trì, được tổ chức nhằm thỏa thuận về cơ cấu, thành phần, số lượng người được giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp. Đây là bước khởi đầu rất quan trọng trong quy trình bầu cử, thể hiện vai trò hiệp thương, phối hợp và thống nhất hành động giữa các tổ chức thành viên của Mặt trận.

Những đổi mới trong hoạt động của Quốc hội

Thời gian qua, Quốc hội không ngừng đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động lập pháp, giám sát tối cao và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước; tăng cường tổ chức các phiên chất vấn, giải trình; phát huy vai trò của đại biểu Quốc hội trong tiếp xúc cử tri, phản ánh kịp thời tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân.

Hoạt động của Quốc hội ngày càng công khai, minh bạch, dân chủ, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin trong điều hành, thảo luận và biểu quyết.

Thành tựu qua 80 năm của Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp

Trải qua 80 năm hình thành và phát triển, Quốc hội Việt Nam luôn giữ vững vai trò là cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, có những đóng góp to lớn trong xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật, quyết định các chiến lược phát triển đất nước.

Hội đồng nhân dân các cấp đã không ngừng đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, phát huy tốt vai trò là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, quyết định những vấn đề quan trọng của địa phương, góp phần tích cực vào sự phát triển kinh tế – xã hội, quốc phòng – an ninh và nâng cao đời sống Nhân dân.